รีวิว-Birdman

#รีวิว Birdman : Or (The Unexpected Virtue of Ignorance)

1. คุณคีตันเคยเล่นแบทแมนเป็นซุเปอร์ฮีโร่ ก่อนซุปเปอร์ฮีโร่ จะบูมในช่วงหลังปี 2000 ทุกคนจำคีตันได้ดีว่าคุณเคยเล่นเป็นแบทแมนนั่นเป็นความทรงจำที่พวกเรามีต่อคุณ

2. คุณเอ็ดเวิร์ด นอร์ตัน เป็นนักแสดงคุณภาพอีกคนหนึ่งของวงการ เมื่อคุณอยู่บนจอ คุณได้สร้างพลังบางอย่างที่ทำให้พวกเราได้สัมผัสถึงพลังการแสดง สัมผัสถึงความสมจริงที่คุณมอบให้กับบทบาทที่คุณได้รับ

3. Birdman เป็นเรื่องคุณริกเก้น ที่แสดงโดยคุณคีตัน ที่เคยประสบความสำเร็จในหนัง Birdman 3 ภาค ทุกคนจำเขาได้จาก Birdman นั่นเป็นความทรงจำที่ทุกคนมีต่อคุณริกเก้น

4. วันดีคืนดีคุณริกเก้น อยากพิสูจน์ฝีมือการแสดงอย่างแท้จริง คุณจึงบินตรงไปยังนิวยอร์กและสรรสร้างละครเวทีเรื่องหนึ่งขึ้น คุณทั้งกำกับ เขียนบท และแสดง คุณอยากให้ละครเรื่องนี้เป็นผลงานมาสเตอร์พีชเพื่อสลัดภาพมนุษย์นกกะโหลกกะลาออกไป และถูกยอมรับว่าเป็นศิลปินตัวจริงเสียงจริง

5. คุณต้องต่อสู้ภายในจิตใจเพราะตัวตนคุณถูกกลืนไปด้วยมนุษย์นกที่คุณเคยเล่นแล้ว-คนอื่นแยกคุณไม่ออกหรอกว่าคุณเป็นคน เป็นมนุษย์ มีจิตใจ แก่ได้ เหี่ยวย่นได้ รู้แต่ว่าคุณเป็นมนุษย์นก บินได้ ต่อสู้ได้ นั่นคือตัวตนที่คุณได้รับ และจะเป็นแบบนั้นตลอดชีวิตของคุณจนคุณตาย

6. คุณอิญาร์ริตู ใช้วิธีกำกับภาพยนตร์โดยซ้อนเข้าไปกับละครเวที ทำให้เราดูหนังเรื่องนี้ประหนึ่งความรู้สึกของการดูละครเวที โดยให้คุณลูเบซกี้ ผู้กำกับภาพถ่ายภาพยนตร์ออกมาทั้งเรื่องเหมือนเป็นเทคเดียวกัน (แต่ผมจับได้ว่าคุณแอบเนียนะครับ ฮ่าๆ) แต่สิ่งที่พวกคุณสร้างสรรค์ก็เหนือเกินมนุษย์หรือคุณต่างก็เป็นพวกเหนือมนุษย์ไม่ต่างจากคุณริกเก้นเช่นเดียวกัน แต่สไตล์ของคุณแบบนี้อย่าหวังได้พันล้านนะครับ ต่อให้คุณได้ออสการ์ หรือเป็นการถ่ายทำที่สร้างสรรค์แก่วงการ ถูกยกย่องว่าเป็นศิลปินตัวจริงก็เท่านั้นแหละครับ คุณลองเปลี่ยนมาใส่ชุดเกราะกำกับหนังมั้ยล่ะครับ คุณลูเบซกี้ลองใช้กล้องแฮนเฮลด์ถ่ายตอนคุณกระโดดตึกสิครับ คุณทั้งสองอย่าลืมอัพโหลดลงยูทูปด้วยนะครับ ผมเชื่อว่าคุณจะดังกว่าตัวหนังอย่างแน่นอน คุณจะได้รับการยกย่อง โด่งดัง ยอดวิวหลายล้าน คุณจะถูกขนานนานว่าคนทำหนังที่ตลกที่สุดในโลก เป็นคนบุกเบิกแนวทางใหม่ของการถ่ายทำภาพยนตร์ และคุณจะถูกจดจำมากกว่าสิ่งที่คุณทำในหนังเรื่องนี้แน่นอน

7. คุณเอ็ดเวิร์ด นอร์ตัน ชอบความสมจริงในการแสดง คุณต้องการให้ทุกสิ่งบนเวทีมีแต่ของจริง ถ้าเหนียวไก่หายคุณคงต้องหามาแทนเข้าฉากให้ได้สินะ คุณบอกว่าชีวิตบนเวทีเป็นความจริง ส่วนชีวิตนอกนั้นมีแต่ความเสแสร้ง ทั้งๆที่รู้ว่าการแสดงมันเป็นสิ่งสมมติขึ้นมาอยู่แล้ว คุณหลงใหลกับความจริงภายใต้สิ่งที่ไม่ใช่ความจริง

8. ด้วยความสัตย์จริง ภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่ได้เพียงซ้อนละครเวทีเข้าไปเท่านั้น แต่ยังได้ใช้ความจริงของเบื้องหลังนักแสดงอย่างคุณคีตันเป็นเรื่องราวตั้งต้น ทำให้หนังเรื่องนี้จำลองความจริงถึง 3 ชั้น นั่นคือ เรากำลังดูชีวิตของคุณคีตันที่เคยแสดงเป็นแบทแมน กำลังแสดงเป็นคุณริกเก้น ที่เคยเล่นเป็นเบิร์ดแมน และกำลังพิสูจน์ตัวเองครั้งใหม่โดยการแสดงละครเวที การต่อสู้ของคุณริกเก้นเรื่องนี้จึงเป็นการจำลองภาพการต่อสู้ของคุณคีตันที่ได้รับโอกาสที่จะพิสูจน์ฝีมือการแสดงเพื่อหลุดพ้นจากแบทแมน หรือโลกของภาพยนตร์เรื่องนี้จำลองภาพการต่อสู้ของคุณริกเก้นเอาไว้ ซึ่งเป็นเหมือนตัวแทนการจำลองของคุณคีตันอีกที ดังนั้นภาพยนตร์ที่เป็นของจำลองปลอมๆไม่มีความจริงนั้น ได้เข้าไปเหลื่อมล้ำชีวิตของคุณคีตันซึ่งเป็นนักแสดงที่รับบทบาทอีกที ทำให้เส้นแบ่งพร่าเลือนระหว่างภาพยนตร์ที่มีนักแสดงเป็นผู้รับบทบาทกลับกลายเป็นตัวละครที่ขับเน้นภาพจริงของนักแสดงเสียเอง กล่าวกันอย่างให้สุดลิ่มทิ่มประตู สุดคอหอยคุณยายวรนาถ อาจกล่าวได้ว่า ภาพของตัวละครริกเก้นกลายเป็นภาพการดิ้นรนต่อสู้ของคุณคีตันไปเสียซะแบบนั้น โดยที่มันจะเป็นไปได้อย่างไรกัน เพราะคุณคีตันเป็นแค่นักแสดงรับบทบาท ไมใช่ชีวิตของคุณตันจริงๆ แต่กลายเป็นทุกคนเชื่อว่าภาพการดิ้นรนต่อสู้ของคุณริกเก้น จะต่างอะไรกับการดิ้นรนต่อสู้ของคุณคีตันเอง หรือเราเอาภาพของตัวละครมาสะท้อนชีวิตเสมือนว่านี่คือชีวิตของคุณคีตันจริงๆ การจมทุกข์และดิ้นรนต่อสู้กับภายในจิตใจเหมือนเป็นการจำลองห้วงอารมณ์ที่ต้องต่อสู้ของคุณคีตัน ซึ่งตามหลักแล้วนั้นมันไม่ได้เป็นแบบนั้น แต่เราดันเอาความลวงของเรื่องแต่งในภาพยนตร์ให้มีความจริงในชีวิตจริงของคุณคีตันจริงๆ จนเราถอดแยกไม่ออกและเชื่อว่า คุณคีตันจะต้องประสบปัญหาชีวิตไม่ต่างจากคุณริกเก้น หรือจริงๆแล้ว คุณคีตัน อาจไม่ได้ประสบปัญหาเหมือนคุณริกเก้นก็ได้ แต่ภาพยนตร์กำลังสร้างการจำลองโลกเสมือนให้ทุกคนเชื่อได้ว่า ริกเก้น = คีตัน และสิ่งที่คุณคีตันแสดงเป็นคุณริกเก้น กลายเป็นว่า คุณริกเก้นกลับมาแสดงเป็นคุณคีตันอีกที หรือภาพยนตร์เรื่องนี้ได้เหลื่อมระหว่างตัวละครกับนักแสดงให้มีความ Hyperreality หรือโลกที่เลือนระหว่างความจริงความลวง เรื่องแต่งเรื่องจริง คีตันและริกเก้นนั่นเอง (ใครสนใจแนวคิดนี้สามารถลองอ่านบทวิจารณ์เรื่อง Synedenoche Newyork ได้ ) ทำให้ชีวิตของคุณริกเก้นในเรื่อง Birdman คล้ายจะเป็นชีวิตที่จริงซะยิ่งกว่าจริง ของคุณคีตันซะเอง (จริงเกินไป จริงมากทั้งๆที่เรารู้ว่านี่คือภาพยนตร์)

9. Birdman มีงานเทคนิคที่ล้ำหน้ากว่าชาวบ้านชาวช่องในอุตสาหกรรมอเมริกา ต่อจากงานเทคนิค Gravity เมื่อปีที่แล้ว ซึ่งเป็นผู้กำกับภาพคนเดียวกัน คือ ลูเบซกี้ นอกจากนี้ผู้กำกับจาก Gravity และ Birdman ก็ยังเป็นพวกลาตินเม็กซิกันทั้งหมด จะเห็นได้ว่า 2 ปีหลังมานี้ที่ออสการ์มอบรางวัลใหญ่ให้กับสามทหารเสือแห่งเม็กซิกันก็ยิ่งเป็นการแสดงให้เห็นว่า วงการศิลปะภาพยนตร์อเมริกัน ถูกขับเคลื่อนไปอย่างจัดจ้านและน่าสนใจจากคนที่ไม่ใช่อเมริกันแท้ๆ ซึ่งอาจมองว่าเป็นเสียดสีสอดคล้องกับตัวหนังได้เพราะเหล่าอเมริกันชนแท้ๆทั้งผู้สร้างและคนดูต่างกำลังหลงใหลคลั่งไคล้หนังซุปเปอร์ฮีโร่กันอย่างเสียสติ แสดงให้เห็นว่าท่ามกลางยุคอภิมหาโปรเจ็กต์ใหญ่ของเหล่าสตูดิโอ ก็ยังคงมีหนังจากผู้กำกับเพชรเม็ดงามหรือค่ายเล็กร่วมสร้างสรรค์ภาพยนตร์ให้วงการตื่นเต้นไปได้ไม่มากก็น้อย เพราะถ้าเมื่อไหร่ก็ตามออสการ์ซึ่งเป็นการแจกรางวัลเพื่อเชิดชูวงการของตัวเองได้เปิดทางให้มนุษย์ประหลาดขึ้นมารับรางวัลแล้ว นี่อาจนับว่า ยุคแห่งความตลกได้เริ่มต้น เหมือนไอเจ้ามนุษย์นกที่เข้ามาครอบงำคุณริกเก้น จนแทบขยับตัวมองหาหนทางใดๆไม่ได้เลย Birdman จึงเป็นยาย้อมใจชั้นดีก่อนที่เราจะตื่นเต้นไปเหล่าหนังซุปเปอร์ฮีโร่ที่ทยอยพาเหรดเข้ามาดูดเงินในกระเป๋าด้วยคำพูดที่ว่า ถ้าคุณไม่ได้ดูหนังซุปเปอร์ฮีโร่ พ รุ่ ง นี้ คุ ณ จ ะ คุ ย กั บ เ ข า ไ ม่ รู้ เ รื่ อ ง /จ บ.

————–

ลิ้งค์ วิจารณ์ Synecdoche, New York :

สนับสนุนงานเขียนและเว็บไซต์

ประเมินงานเขียนให้หน่อยนะครับ