วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

สรุปหนังทั้งเรื่องเตรียมพร้อมดู Blade Runner ภาคต่อ

สำหรับใครที่ยังไม่มีเวลาดู Blade Runner (1982) ต้นฉบับ หรือใครที่ดูหลายปีและเริ่มจำไม่ได้แล้ว อาจจำได้แค่ภาพตื่นตาของเมืองอนาคตที่เต็มไปด้วยแสงไฟนีออน, เทคโนโลยีทันสมัย และการต่อสู้กันระหว่างตำรวจและเรพลิแคนท์ จึงขอนำเสนอบทความ วิเคราะห์ Blade Runner (1982) สรุปรวบย่อหนัง Blade Runner ต้นฉบับเรื่องนี้กัน รับรองว่าอ่านบทความนี้แล้วไปดู Blade Runner ภาคใหม่แบบไม่มีงงและไม่สับสนอย่างแน่นอน สำหรับใครที่คิดจะดูแน่นอนต้องข้ามบทความนี้ไปเลย เพราะสปอยล์หนักมาก

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

เรื่องราวเกี่ยวกับอะไร ?

เข้าสู่ช่วงต้นศตวรรษ 21 โลกอนาคต นำโดยบริษัทขนาดใหญ่นาม ‘ไทเรลล์ คอปเปอร์เรชั่น’ ได้สร้างมนุษย์เทียมขึ้นเรียกว่า ‘เรพลิแคนท์’ ในรุ่นเน็กซัก 6 แข็งแกร่ง ฉลาดเทียบเท่า วิศกรผู้สร้าง เอาไว้ใช้เป็นแรงงานทาสบนดาวอาณานิคมนอกโลก แต่พวกมันไม่อนุญาตให้กลับมาบนโลก ทั้งหมดจะถูกกวาดล้างเผ่าพันธุ์ แต่มีกลุ่ม เรฟลิแคนท์ 4 ตน สามารถหนีมาบนโลกได้ บนโลกจึงต้องให้ทีมตำรวจพิเศษเรียกว่า ‘เบลด รันเนอร์’ ทำการเกษียณพวกมันโดยการฆ่าตายให้เกลี้ยง

เด็คการ์ดคือใคร ?

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

แฮร์ริสัน ฟอร์ด แสดงเป็น เด็คการ์ด พระเอกของเรื่อง อดีตตำรวจเบลดรันเนอร์ ผู้เกษียณตัวเองไปแล้ว แต่กลับถูกเรียกให้มารับหน้าที่อีกครั้งกับการตามเก็บมนุษย์เทียม 4 ตน

เด็คการ์ดเป็นตัวละครที่คนดูแทบไม่รู้จักปูมหลังของเขา นอกจากกินบะหมี่ มีภาพถ่ายเดาว่าเป็นครอบครัวประดับตกแต่งบนเปียโนในอพาร์ทเม้น ในฉบับฉายโรงยังมีข้อมูลสำคัญคือเขาเคยมีเมียและหย่าไปแล้ว แต่ฉบับพิเศษตอนหลังข้อมูลส่วนนี้ก็ถูกเอาออกไปอย่างไร้ร่องรอย

เบลดรันเนอร์คืออะไรกันแน่?

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

หนังอธิบายด้วยตัวอักษรฉากเปิดตอนแรกว่า เบลดรันเนอร์ เป็นชื่อที่เรียกนักสืบภายในกองตำรวจพิเศษซึ่งมีหน้าที่ปลดประจำ(ทำลายล้าง)มนุษย์เทียม

หลายคนสงสัยว่าทำไมต้องเป็นคำว่าเบลดรันเนอร์ แต่คำตอบที่ริดลีย์ สก็อต บอกอาจจะดูประหลาดไม่ใช่น้อย เพราะจริงๆแล้ว เบลดรันเนอร์ ได้มาจากชื่อนิยายของ William S. Burroughs ซึ่งสก็อตต์บอกว่ามันฟังดูแล้วเท่ดี จึงขอซื้อแค่ชื่อนิยายมาใช้ในเป็นชื่อหนังเท่านั้น ส่วนเนื้อเรื่องไม่เกี่ยวกัน เพราะตัวหนังดัดแปลงแบบหลวมๆ มาจาก ฟิลิป เค.ดิก เรื่อง Do Androids Dream of Electric Sheep?

เรพลิแคนท์ คืออะไร ?

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

ช่วงต้นศตวรรษที่ 21 บริษัทไทเรลล์ คอปปอเรชั่น ครอบครองความยิ่งใหญ่ นำโดยด็อกเตอร์ เอลดอน ไทเรลล์ (โจ เทอร์เคล) เขาได้พัฒนาไซบอร์ก/มนุษย์เทียม เรียกว่า เรพลิแคนท์ หุ่นยนต์รุ่นเน็กซัส 6 ที่เหมือนมนุษย์ทุกกระเบียดนิ้ว แต่มีความสามารถเหนือกว่าทั้งความแข็งแกร่งและความคล่องแคล่ว ต่อมาพวกเขาก็ใช้เป็นแรงงานทาสบนดาวดวงอื่น จนกระทั่งพวมันขัดคำสั่ง เหตุการณ์นี้ทำให้เรพลิแคนท์ถูกประกาศว่าผิดกฎหมายบนโลก และให้เบลดรันเนอร์จัดการ

ในหนัง เด็คการ์ด ได้รับมอบหมายจับกุม 4 เรพลิแคนท์ที่จี้กระสวยอวกาศและบินมายังโลกเพื่อค้นหาวิธีทำให้ชีวิตพวกมันยืนยาวกว่าเดิม เพราะพวกมันถูกพัฒนาให้มีชีวิตอยู่ได้แค่ 4 ปีต่อตัวเท่านั้น เพราะถ้าให้อยู่นานจะสร้างอารมณ์เหมือนมนุษย์ขึ้นมา ไทเรลล์บอกตอนหลังว่าอายุขัย 4 ปีไม่สามารถขยายได้อีก ถ้าขยายเรพลิแคนท์จะตาย

เรพลิแคนท์ 4 ตน ประกอบด้วย รอย แบ๊ตตี้ รุ่นโจมตี, พริส รุ่นสันทนาการ, ซอร่า เป็นทีมนักฆ่า และลีออน รุ่นโจมตีอีกคน

บททดสอบ วอยท์-คัมพ์ (Voight-Kampff) คืออะไร ?

วิเคราะห์ Blade Runner (1982

เด็คการ์ดทดสอบ วอยท์-คัมพ์ เรเชล

เรพลิแคนท์จะถูกตรวจสอบได้ด้วย แบบทดสอบ Voight-Kampff ซึ่งเป็นชุดของคำถามที่ไว้ประเมินค่าระดับความหยั่งรู้เพื่อแยกแยะมนุษย์กับเรพลิแคนท์

เครื่องมือนี้คล้ายกับเครื่องจับเท็จของตำรวจ โดยเจ้าเครื่อง Voight -Kampff จะประเมินการหดตัวของม่านตา ร่วมด้วยกับการหายใจ และอัตราการเต้นของหัวใจ โดยทั่วไป 20-30 คำถามสำหรับเรพลิแคนท์ก็สามารตรวจจับได้แล้ว ในหนังเท่าที่แสดงให้เห็นเบลดรันเนอร์จะจี้ถามคำถามทดสอบจริยธรรมซึ่งบางทีถ้าไม่ได้เป็นมนุษย์จะตอบแปลกออกไปจนตรวจจับได้ว่าเป็นเรพลิแคนท์

เรเชล คือใคร ?

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

นางเอกใน Blade Runner คืือ เรเชล (แสดงโดย Sean Young) เป็นเรพลิแคนท์รุ่นใหม่ สร้างโดยไทเรลล์ ในตอนแรกไม่มีใครรู้เลยว่าเธอไม่ได้เป็นมนุษย์ เรเชลแตกต่างจากรุ่นเน็กซัสอื่นๆ เด็คการ์ดต้องถามคำถามเธอเป็นร้อยข้อถึงจะตรวจจับได้ว่าจริงๆแล้วเธอเป็นเรพลิแคนท์ เพราะเธอเหมือนมนุษย์มาก

ตอนแรกเธอก็ปฎิเสธ เพราะคิดว่าตัวเองเป็นมนุษย์เหมือนกันด้วยการบอกเด็คการ์ดถึงสิ่งที่เธอเชื่อว่าเป็นข้อเท็จจริงและเป็นความทรงจำเกี่ยวกับการดำรงอยู่ของเธอ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องราวตอนเด็ก รูปถ่าย เด็คดาร์ดจึงแจ้งให้ทราบว่าความทรงจำเธอเป็นของปลอม ความจริงแล้วเป็นความทรงจำของหลานสาวไทเรลล์ ไทเรลล์เชื่อว่าการแทรกความทรงจำแบบมนุษย์เข้าไปในสิ่งประดิษฐ์จะทำให้พวกเรพลิแคนท์ถูกควบคุมได้ง่ายขึ้น

จริงๆ แล้วเด็คการ์ดจะต้องปลดประจำการเธอ แต่เขากลับหลงรักเธอเข้าให้ ในตอนจบของหนัง เด็คการ์ดกลับมาที่ห้องของเขา และพบว่า แกฟฟ์ เบลดรันเนอร์อีกคนเข้ามาในอพาร์ทเม้นก่อนแล้วแต่กลับปล่อยเรเชลไป หนังจบลงตรงที่เด็คการ์ดและเรเชลวิ่งหนีไปด้วยกัน

แกฟฟ์ (Gaff) คือใคร ?

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

Edward James Olmos เล่นเป็น แกฟฟ์ (Gaff) ทีมเบลดรันเนอร์ที่ชอบทำตัวลึกลับ เขาพูดด้วยภาษาพื้นเมืองแปลกๆ คิดขึ้นมาด้วยตัวนักแสดงเอง มันผสมระหว่างภาษาญี่ปุ่น, สเปน และเยอรมัน ซึ่งเป็นภาพสะท้อนถึงเมือง L.A. ที่มีพลเมืองหลากหลาย ภาษาจึงผสมกัน

คนดูรู้เกี่ยวกับแกฟฟ์น้อยมาก ทำหน้าเย็นชา แต่ไม่ว่าจะไปที่ไหนเขาชอบพับกระดาษโอริกามิ ในหนังเขาพับกระดาษรูปไก่ (พับตอนเด็คการ์ดขี้ขลาด), ผู้ชายอวัยวะเพศแข็งตัว (พับตอนเด็คการ์ดเจอเรเชล) และม้ายูนิคอร์น (พบไว้ในห้องเด็คการ์ด)

เด็คการ์ด เป็นเรพลิแคนท์หรือไม่ ?

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

ม้ายูนิคอร์นในฝันของเด็คการ์ด

ไม่ว่าคำตอบคืออะไร คำถามนี้ทำให้แฟน Blade Runner คาดเดา/ตีความ/วิเคราะห์กันสนุกตลอด 30 กว่าปี ด้วยคำตอบที่ไม่ชัดเจนจากเวอร์ชั่นต่างๆที่ถูกฉาย แต่ในเวอร์ชั่น Final Cut มีฉากเด็ดที่เด็คการ์ดฝันกลางวันถึงม้ายูนิคอร์นวิ่งผ่านเข้าไปในป่า บวกกับช่วงท้ายของหนัง ที่แกฟฟ์ทิ้งกระดาษโอริกามิรูปยูนิคอร์นเอาไว้ บ่งบอกได้ว่าเขารู้ความทรงจำที่ปลูกฝังเข้าไปในสมองของเด็คการ์ด ?

อย่างไรก็ตามจุดยืนของแฮริสัน ฟอร์ดและริดลีย์ สก็อตต์แตกต่างกัน ฟอร์ดเชื่อว่าเขาเป็นมนุษย์ ในขณะที่สก็อตต์บอกว่าเขาตั้งใจให้เขาเป็นเรพลิแคนท์มาโดยตลอด

“นั่นคือประเด็นทั้งหมดของแกฟฟ์” สก็อตต์บอก Wired Magazine in 2007 “เขาไม่ชอบเด็คการ์ด โดยเราไม่รู้ว่าทำไม หากคุณไม่ได้คิดมากอะไร ก็อาจจะบอกได้ว่า เด็คการ์ดเป็นเน็กซัส 7 (รุ่นที่พัฒนา) เขาอาจจะมีอายุขัยที่ยืนยาว จนคิดว่าตัวเองเป็นมนุษย์ก็ได้

แกฟฟ์ ในตอนใกล้จบ ทิ้งโอริกามิไว้ ซึ่งเป็นกระดาษสีเงินพับเป็นยูนิคอร์น ยูนิคอร์นอยู่ในความฝันของเด็คการ์ด ปกติเด็คการ์ดก็ไม่ได้บอกใครอยู่แล้ว หากแกฟฟ์รู้ได้ มันจึงเป็นสารที่กััฟฟ์จะบอกว่า “ฉันอ่านข้อมูลคุณแล้วนะ เพื่อนเอ๋ย”

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

กระดาษพับของแกฟฟ์

“นั่นเชื่อมโยงกับคำพูดเด็คการ์ดต่อเรเชลตอนที่เขาพูดว่า ‘นั่นไม่ใช่ความทรงจำของคุณ มันเป็นของหลานสาวไทเรลล์ต่างหาก และเขาอธิบายเรื่องแมงมุมนอกหน้าต่าง แมงมุมเป็นความทรงจำที่ถูกปลูกฝัง ดังนั้นเด็คการ์ดก็เหมือนกันแหละเขาก็ถูกปลูกฝังเรื่องราวในหัวเหมือนกัน”

ไม่ว่า Blade Runner 2049 จะพาเรื่องไปทางไหน แต่การได้เห็นแฮร์ริสัน ฟอร์ด มาเล่นในบทเด็ดการ์ดอีกครั้งเป็นโบนัสล้ำค่าของแฟนบอยทั้งหลาย แสดงว่าเขาอาจจะเป็นมนุษย์ หรือก็อาจเป็นเน็กซัสรุ่นพัฒนาแล้วที่สามารถแก่ได้ซึ่งเราก็ต้องไปหาคำตอบกันต่อในหนัง Blade Runner ภาคต่อ

สุดท้ายแล้วแก่นของหนัง ฺBlade Runner คืออะไร ?

วิเคราะห์ Blade Runner (1982)วิเคราะห์ Blade Runner (1982)วิเคราะห์ Blade Runner (1982)วิเคราะห์ Blade Runner (1982)

แก่นของหนัง Blade Runner ว่าด้วยการสำรวจตรวจสอบความเป็นมนุษย์ หาคำจำกัดความว่ามนุษย์คืออะไร คนดูจะเห็นว่า ตลอดทั้งเรื่องมนุษย์กำลังจะไล่ฆ่าสิ่งประดิษฐ์ที่มนุษย์สร้างขึ้นมาให้เป็นทาส ทำงานยิ่งใหญ่นอกโลก แต่ให้ค่าพวกมันเป็นแค่เครื่องจักรกลเท่านั้น พอหมดค่าก็กำจัดทิ้ง ดังเช่นเรพลิแคนท์ทั้ง 4 ตน แต่เราจะเห็นว่า เครื่องจักรเหล่านี้กลับมีอารมณ์ที่ซับซ้อนไม่ต่างจากมนุษย์ ความเห็นอกเห็นใจระหว่างพวกพ้องเดียวกัน ให้ความสำคัญกับภาพถ่าย บทกวี การตั้งคำถามต่อการดำรงอยู่ของตัวเอง และสุดท้ายคือการกลัวความตาย

ในฉากสุดท้ายที่เป็นการสู้กันระหว่างเรพลิแคนท์ ‘รอย แบ็ตตี้’ และ ‘เด็คการ์ด’ – รอย ได้สอนสิ่งที่มีค่าที่สุดให้กับเด็คการ์ด นั่นคือ การเผชิญหน้ากับความตาย และการเรียนรู้คุณค่าของการเป็นมนุษย์ ด้วยคำพูดสุดเศร้าก่อนตายว่า “ช่วงเวลาทั้งหมดนี้ จะเลือนหายไปในกาลเวลา ดุจดั่งน้ำตาในสายฝน” หรือเป็นการปักธงชัยว่า พวกเขา(เรพลิแคนท์) ก็มีหัวใจในฐานะมนุษย์ไม่ต่างกับมนุษย์…แต่ในทางกลับกันโลกอนาคตที่มนุษย์ครองนั้นกลับลดคุณค่าความเป็นมนุษย์ของตัวเองลง (ซึ่งเป็นไปตามแนวคิดโลกไซเบอร์พังค์) Blade Runner จึงเป็นการส่งมอบสาระสำคัญของเรื่องที่ว่า เส้นแบ่งความเป็นมนุษย์ระหว่างมนุษย์แท้และเทียมจึงเลือนหายออกไป และเราจะนิยามความเป็นมนุษย์ด้วยหลักการง่ายๆ แบบเดิมไม่ได้อีกต่อไปแล้ว

นี่คือทั้งหมดของการสรุป/วิเคราะห์หนัง Blade Runner (1982) ต้นฉบับ เพื่อให้คนที่ไม่ได้ดูได้หรือดูแล้วลืมได้ทวนความทรงจำอีกครั้ง เพื่อให้สามารถดูภาคต่อ Blade Runner 2049 ได้โดยไม่ต้องกังวลว่ายังไม่เคยดู Blade Runner ต้นฉบับซะที ส่วนใครดูภาคต่อแล้วไปอ่านบทวิจารณ์ Blade Runner 2049 ได้เลย

ที่มา/ข้อมูล
br-insight.com
wiki/Blade_Runner
telegraph

สนับสนุนงานเขียนและเว็บไซต์

ประเมินงานเขียนให้หน่อยนะครับ