42 | Gertrud (1964) เขียนโดย เป้ง MovieMood

หนังบางเรื่องต้องให้กาลเวลาผ่านไปสักระยะหนึ่ง ก่อนที่คำวิจารณ์จะวกกลับมาพิจารณามันใหม่ ช่วงเวลาที่ Gertrud เข้าฉายนั้นเป็นช่วงบุกเบิกของกระแส French New Wave ที่เต็มไปด้วยเทคนิคภาพยนตร์ใหม่ๆและสไตล์จัดจ้านมากมาย จนหนังที่ดัดแปลงละครเวทีมาขึ้นจอด้วยความนิ่งงันและเต็มไปด้วยช็อตยาวๆไม่หวือหวา คงทำให้ความคาดหวังคนดูและนักวิจารณ์หงายไปไม่น้อย จนกระแสตอบรับหนังค่อนข้างแบ่งเป็นสองฝั่งมากทีเดียวในสมัยนั้น

หนังเล่าถึง เกอร์ทรูด นักร้องหญิงใกล้วัยกลางคน ที่ต้องครุ่นคิดถึงแง่มุมความรักผ่านผู้ชายสามคน ตั้งแต่ สามีคนปัจจุบันที่เธอกำลังจะทิ้ง, นักแต่งเพลงหนุ่มที่เธอคบชู้ด้วย, ไปจนถึงคนรักเก่าที่เธอเคยทิ้งตอนยังสาว แม้เนื้อเรื่องจะเป็นถูกดัดแปลงมาจากละครเวที และใช้สไตล์หนังออกไปในทาง Minimalist มากเมื่อเทียบกับหนังเรื่องก่อนๆ ของผู้กำกับ (คาร์ล ธีโอดอร์ เดรย์เออร์) แต่หลายคนเห็นตรงกันว่า หนังมีอารมณ์ลึกล้ำซ่อนอยู่ภายใต้ความนิ่งมาก จนอาจเป็นหนึ่งในงานที่ส่วนตัวที่สุดของเดรย์เออร์เลยทีเดียว (จึงถือเป็นการขมวดจบอาชีพกำกับได้ดี เพราะนี่เป็นผลงานชิ้นสุดท้ายของเขา)

Gertrud เป็นหนังเกี่ยวกับความรัก ว่าด้วยการมองความรักเป็นอุดมคติมากไปจนยากที่จะสมหวังได้ แต่หนังกลับเต็มไปด้วยอารมณ์เย็นชาและนิ่งงัน แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าหนังไม่เข้าใจความรัก อันที่จริงอารมณ์นิ่งเหล่านั้นอาจมีสาเหตุจากการที่เนื้อเรื่องเหมือนถูกเล่าจากมุมมองของคนที่ผ่านประสบการณ์และโลกมาเยอะแล้ว จนมองเหตุการณ์เหล่านี้ด้วยความปลงไม่น้อย แต่ในความเจนโลกนั้นผู้กำกับยังสามารถสอดแทรกและสั่งสมอารมณ์และความรู้สึกแทรกได้ตลอดทาง ผ่านงานกำกับนิ่งๆ แต่เปี่ยมความหมาย เช่น การให้เกอร์ทรูดพูดอย่างจริงใจแต่แทบไม่เคยสบตาใคร การเน้นแสงไปหน้าเกอร์ทรูด แต่รอบห้องมืด แม้แต่คู่สนทนา (ขับเน้นว่าในโลกของเธอ ความรักและความรู้สึกเธอมาเหนือสิ่งอื่นใด) หรือแม้แต่ความห่างของคนสองคนยามสนทนาที่มีเพียงครั้งเดียวที่เกอร์ทรูดมาอยู่ในเฟรมเดียวติดกันเพื่อให้ความรู้สึกใกล้ชิด ยามชายคนนั้นเล่าถึงช่วงชีวิตกับเกอร์ทรูดที่พวกเขามีความสุขที่สุด งานภาพและบทพูดใน Gertrud คอยสั่งสมประเด็นและความรู้สึกมากขึ้นเรื่อยๆ จนเกิดเป็นความกระทบใจอย่างเงียบแต่รุนแรงมากในช่วงท้าย และทำให้คำพูดหนึ่งของเกอร์ทรูด เหมือนเป็นคำพูดของผู้กำกับถึงคนดูด้วยเช่นกัน

“Amor Omnia”
“รักคือทุกสิ่งอย่าง”

ประเมินงานเขียนให้หน่อยนะครับ