The Little Soldier(Jean-Luc Godard,1963)

คุณบรูโน่ (Michel Subor) เป็นคนฝรั่งเศสที่หนีมาอยู่เจนีวา เพื่อเข้าร่วมกลุ่มหัวรุนแรงฝ่ายขวาที่ซ่องสุมกำลังจัดการพวกฝ่ายซ้ายที่ต้องการปลดแอกแอลจีเรียให้เป็นเอกราชจากฝรั่งเศส แต่คุณบรูโน่ได้รับบททดสอบให้ไปฆ่าชาวสวิสคนหนึ่งที่เป็นพวกฝ่ายซ้าย เพื่อพิสูจน์การเป็นฝ่ายขวาของเขาเอง คุณบรูโน่หลงรัก หญิงสาวเวโรนิก้า(แอนนา คาริน่า) ตั้งแต่ครั้งแรกที่พบเจอ แต่เธอกลับอยู่ฝ่ายซ้ายซะนี่ทำให้ เขาและเธอ จึงอยู่คนละข้างอุดมการณ์กั

นี่คือหนังยาวเรื่องที่ 2 ของคุณ ฌอง ลุค โกดาด์ ต่อจากเรื่อง Breathless(1960) แต่หนังถูกแบนเสียก่อน กว่าจะได้ฉายก็ปี 1963 เข้าไปแล้ว เหตุที่แบนเพราะคุณโกดาด์เล่น สร้างฉากทรมานระหว่างสองฝ่าย ซึ่งอาจทำให้หนังมันเป็นเชื้อเพลิงรุนแรงในโลกแห่งความเป็นจริงได้

แล้วที่น่าสนใจ คุณบรูโน่ พูดประโยคหนึ่งว่า “การถ่ายภาพเป็นความจริง ภาพยนตร์เป็นความจริง 24 เฟรมต่อวินาที” ซึ่งทำให้รู้สึกว่าหนังเป็นภาพแห่งจริงในระดับใดระดับหนึ่งเสมอ หรือสามารถยกฐานะให้ภาพยนตร์มีความเป็นจริงไปโดยปริยาย ซึ่งหนังก็พยายามสะท้อนความจริงด้วยการสะท้อนสงครามปฎิวัติแอลจีเรียในช่วงนั้นพอดิบพอดี

แต่หนังของคุณโกดาด์ก็ไม่ใช่หนังที่ถ่ายทอดแต่เรื่องของการเมืองแต่เพียวๆหรอกนะ เพราะคุณโกดาด์ก็ยังสร้างความโรแมนติกเหมือนหนังรักเข้าไปผสมผสานได้อยู่เสมอ อีกทั้งชอบตั้งคำถามต่ออัตลักษณ์ของตัวละครหลักโดยเฉพาะในตัวบรูโน่ เพราะอะไรน่ะหรอ

ก็บรูโน่ มันเป็นอะไรไม่รู้ ทั้งๆที่ตัวเองรักฝรั่งเศสมาก แต่ก็ไม่ได้ชาตินิยมจ๋า ที่ต้องเข้ามาอยู่ฝ่ายขวา แล้วต้องไปฆ่าฝ่ายซ้าย เพื่อยืนยันอุดมการณ์ตัวเอง เขากลับฆ่าไม่ลง ทำให้ถูกฝ่ายซ้ายพวกอาหรับไหวตัวทันและจับเขาไปทรมานอย่างเหี้ยมโหด แต่บังเอิญหนีออกมาได้ ทำให้ตัวคุณบรูโน่เองต้องมานั่งขบคิดเชิงปรัชญาตามสไตล์หนังคุณโกดาด์ ว่าเฮ้ยเรานี้ต้องยังไง อัตลักษณ์เราคืออะไร แล้วเรามีอิสระจริงหรือเปล่า ที่ทำให้คุณผู้ชมสนุกได้ถ้าลับสมองความคิดไปกับคำพูดของตัวละคร

อีกทางด้านหนึ่งคุณบรูโน่ ก็ต้องยึดหลักอุดมการณ์แล้วว่า จะเอาเช่นไรกับตัวเอง จะซ้ายหรือขวา มันสำคัญชนาดไหนเช่นเดียวกันกับ เวโรนิก้า เอง ที่ดันอยู่ข้างตรงข้ามกับ บรูโน่ ด้วยทำให้เธอตกอันตราย หากฝ่ายของบรูโน่มาพบเจอ

หากคุณเคยดูหนังโกดาด์ ก็คงจะคุ้นชินพอสมควรกับการทำหนังในแบบแฮนด์เฮลด์ ตัวละครปัญญาชน พูดพร่ำตั้งคำถามเชิงปรัญชาและตัวตนของตัวเองและใช้ความเป็นหนังรักโรแมนติกหวานแหววตัวละครผู้หญิงมีเสน่ห์น่ารัก ที่ทำให้ผู้ชมมเคลิบเคลิ้มไป แม้จะจบไม่ค่อยอุดมสุขเท่าไหร่นัก แต่ก็สร้างคำถามให้คนดูอยู่ได้พอสมควร

สุดท้ายแล้วอุดมการณ์ของการเมืองมันสำคัญแค่ไหนกัน การที่เราต้องลงหลักปักฐานกับข้างหนึ่งข้างใดโดยต้องฆ่าแกงกันนี้ มันมีความชอบธรรม คุณธรรมเท่าไหร่ ซ้าย-ขวา เหลือง-แดง อุ้ย หลุดมือไป มันสำคัญขนาดนั้นเชียวหรือ สุดท้ายเรามีอิสระในการเลือกหรือเปล่านะ คุณบรูโน่ บอก เวโรนิก้า ว่าผมไม่ชอบเป็นนักแสดง เพราะนักแสดงต้องถูกสั่งให้ทำตาม ไม่มีอิสระเท่าที่ควร ซึ่งนี่ย้อนแยงกับสิ่งที่ตัวเขาเป็นเพราะตัวเขากำลังเล่นเป็นนักแสดงของคุณโกดาด์อยู่ มันก็คงคล้ายกันว่า การที่เราต้องลงหลักปักฐานแบ่งขั้วอุดการณ์ทางการเมืองของเรานั้น ที่เราคิดว่าเรามีอิสระทางเลือกนั้น สุดท้ายเรามีอิสระจริงหรือเปล่า หรือเราต้องถูกบังคับให้ต้องเลือกเพื่อตเป็นขั้วขัดแย้งของอีกฝ่ายเสมอ

ประเมินงานเขียนให้หน่อยนะครับ