29 | Stalker (1979) เขียนโดย Thitikom

อาจเพราะอุกกาบาตร่วงหล่น หรือเพราะการมาเยือนของสิ่งมีชีวิตต่างดาว ที่ก่อให้เกิดพื้นที่ลี้ลับที่เรียกกันว่า ‘โซน’ (zone) แห่งนั้นขึ้น พื้นที่ซึ่งกฎเกณฑ์แห่งธรรมชาติที่มนุษย์คุ้นชินไม่สามารถนำมาใช้อธิบายอะไรได้อีกต่อไป ทางการเลือกปิดกั้นพื้นที่ดังกล่าวเป็นเขตหวงห้าม ทหารเฝ้ายามกราดยิงผู้บุกรุกโดยไม่ลังเล แต่กระนั้นก็ยังมีคนนำทาง (stalker) ผู้สามารถพาผู้ว่าจ้างเดินทางสู่ใจกลางแห่งดินแดน อันเป็นที่ตั้งของห้องห้องหนึ่งซึ่งจะดลบันดาลให้ความปรารถนาของผู้มาเยือนเป็นจริงได้ …

ภาพยนตร์ Stalker ของอังเดร ทาร์คอฟสกี ติดตามการเดินทางของคนนำทาง โดยมีผู้ว่าจ้างสองชีวิตติดสอยห้อยตามไปด้วย การเดินทางจากโลกเบื้องนอกสีสนิมเหล็ก เข้าสู่โลกเบื้องในเขียวขจีไกลไพศาลในม่านหมอก ผ่านเศษซากอารยธรรมมนุษย์ที่ผุพังพ่ายแพ้ เข้าสู่อาคารรกร้างอันเป็นที่ตั้งของห้องแห่งปรารถนา ผู้ว่าจ้างทั้งสองประกอบด้วยนักเขียนและนักวิทยาศาสตร์ คนหนึ่งหวังเรียกคืนแรงบันดาลใจที่แห้งเหือด อีกคนหนึ่งหวังความลับเบื้องหลังแดนพิศวงเป็นบันไดไปสู่รางวัลโนเบล การเดินทางตัดผ่านแดนลี้ลับของชายทั้งสามเป็นดั่งการเดินทางเข้าสู่โลกเบื้องในตน พื้นที่กายภาพที่ก้าวผ่านค่อยๆเปลี่ยนเป็นภูมิทัศน์แห่งจิตวิญญาณ เปิดพื้นที่ให้กับการสำรวจตรวจสอบแง่มุมทั้งหลายทั้งปวงแห่งมนุษย์ นับตั้งความกลัว ความหวัง ความศรัทธา ไปจนถึงการดำรงอยู่ในฐานะมนุษย์

หากจัดให้ Stalker อยู่ในตระกูลหนัง (genre) ไซไฟ หนังเรื่องนี้ก็จะเป็นงานไซไฟเรื่องที่สองของทาร์คอฟสกี ถัดจาก Solaris (1972) ซึ่งเป็นหนังที่ตัวทาร์คอฟสกีเองเห็นว่าล้มเหลวในการก้าวพ้นตระกูลหนังไซไฟ เนื่องเพราะ Solaris ยังกำจัดองค์ประกอบแห่งขนบตระกูลหนังออกไปไม่หมด หนังยังพึ่งพาถ้อยสนทนาว่าด้วยเทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ และยังมีการใช้สเปเชี่ยลเอฟเฟ็กต์หลงเหลืออยู่ แต่สำหรับ Stalker นั้น ทาร์คอฟสกีได้ผลักหนังให้ข้ามผ่านแบบแผนแห่งตระกูลโดยวางความเป็นไซไฟเอาไว้ในฐานะเงื่อนไขตั้งต้นของเรื่องราว แล้วมุ่งตรงเข้าหาข้อถกเถียงแห่งปรัชญาว่าด้วยศรัทธาและการดำรงอยู่ ทาร์คอฟสกีถ่ายทอดบทกวีแห่งการเดินทางอย่างเนิบช้า เงียบเชียบ เรียบง่าย ปล่อยให้สารัตถะได้คลี่คลายตัวเองไปพร้อมกับการเคลื่อนคล้อยของสรรพสิ่งในภาพแต่ละภาพอย่างค่อยเป็นไปค่อยไป ไม่เร่งเร้าเอาความจากผู้ชมด้วยการตัดต่อ เป็นบทกวีภาพที่มีความนัยคืบเคลื่อนเลื่อนไหวไปกับประสบการณ์ของผู้ชมแต่ละคน บทกวีที่เป็นดั่งโซน พื้นที่พิศวงซึ่งปรับเปลี่ยนสภาพตามแต่ผู้มาเยือน

ประเมินงานเขียนให้หน่อยนะครับ